Кызамыкка каршы вацинанын курамы жана түрлөрү кандай? Билип алыңыз
Республикалык иммунопрофилактика борборунун маалыматына ылайык, жыл жаңыраары менен Кыргызстанда кызамыктан эки өлүм катталган.
Экөө тең Бишкек шаарында.
Балдар жаш курагына же ата-энесинин профилактикалык эмдөөдөн баш тарткандыгына байланыштуу эмделген эмес.
Көпчүлүк ата-энелер вакцинанын курамынан шектенсе, көбү диний көз караштардан улам эмдөөдөн баш тартып келишет.
Бирок мындай баш тартуу баланын өмүрүнө коркунуч туудураарын эске алуу зарыл.
Биз алдыда сиздерди вацинанын курамы жана түрлөрү менен тааныштырабыз!
Алгач кызамык кандай оору экенин билип алсак:
Кызамык— вирус козгогон курч инфекциялык оорусу • Кызамык менен оорубаган жана ага каршы эмделбеген адамдар ар кандай куракта ооруп калышы мүмкүн. • Оорудан кийин туруктуу иммунитет пайда болот. • Кекиртектин стенозу, ортоңку кулактын сезгениши, пневмония, сокурдук, дүлөйлүк сыяктуу кыйынчылыктар болушу мүмкүн. • Эң оор кыйынчылыктары нерв системасынын жабыркашы — энцефалит, менингит, өлүмгө чейин жеткириши мүмкүн.
Инкубациялык мезгил: 7 күндөн 14 күнгө чейин, бирок 21 күнгө чейин өзгөрүшү мүмкүн.
Жугуу жолу: Оорулуудан дени сак адамдарга аба аркылуу жугат.
Симптомдору: Дене табынын көтөрүлүшү, мурун, көз жана тамактын былжырлуу кабыкчаларынын катаралдык сезгениши, ошондой эле териде тактуу исиркектердин пайда болушу.
Вакциналар — бул белгилүү бир ооруларга каршы иммунитетти жогорулатуучу биологиялык препараттар. Вакциналар өлтүрүлгөн же жандуу алсыздандырылган бактерияларды жана вирустарды, ошондой эле вакциналардын туруктуулугун жана эффективдүүлүгүн колдогон компоненттерди жана жардамчы заттарды камтыйт.
Иммунитетти иштеп чыгуу:
Организмге вакцина киргизилгенде, иммундук система спецификалык антителолорду иштеп чыга баштайт жана адамда спецификалык иммунитет пайда болот. Демек, организмге кирген вакциналар чыныгы оору жукканда иммундук системанын өзгөрүшүнө алып келет. Организм ушундайча даярдалгандан кийин, эгерде инфекция пайда болсо, оору өрчүбөйт же жеңил формада өтөт.
Вакцинанын курамы
Жардамчы заттар - иммундук жоопту күчөтөт жана вакцинанын булганышын алдын алат:
- Адъюванттар - иммундук жооптун пайда болушун күчөтүүчү заттар (мисалы, алюминий туздары).
- Антибиотиктер - аклетка кыртышынын культурасын бактериялык булгануудан сактоо үчүн вакциналарды өндүрүүдө колдонулат (мисалы, канамицин, неомицин).
- Консерванттар - микробдордун, бактериялардын, грибоктордун, вирустардын өсүшүн басуу жана вакцинаны бактериялык токсиндердин булганышынан коргоо үчүн, ошондой эле вакцинаны колдонуу процессинде көп дозалуу флакондордун булганышын алдын алуу үчүн вакциналарга кошулган химиялык заттар (мисалы, тиомерсал, формальдегид).
- Стабилизаторлор - туруктуулукту сактоо үчүн колдонулган заттар, башкача айтканда, сактоо учурунда вакцинанын эффективдүүлүгүн сактоо (мисалы, магний хлориди, магний сульфаты, желатин, полисорбат ж.б.).
Вакциналар төмөнкүдөй түрлөргө бөлүнөт:
- Жандуу вакциналар - алсыздандырылган тирүү микроорганизмди камтыйт.
- Вирустук: полиомиелитке каршы вакцина (ОПВ), кызамык, эпидемиялык паротит, кызылча (КПК), ротавирустук инфекцияга каршы вакциналар.
- Бактериялык: туберкулезге каршы (БЦЖ) вакцина.
- Инактивацияланган вакциналар - өлтүрүлгөн бүтүн микроорганизмди же клетка дубалынын компоненттерин же козгогучтун башка бөлүктөрүн камтыйт.
- Вирустук: полиомиелитке каршы вакцина (ИПВ).
- Бактериялык: көк жөтөлгө каршы вакцина (АКДС-ВГВ-ХИБ курамында).
- Субъединичные вакциналары (тазаланган антигендер) - гендик инженерия ыкмалары менен алынган вакциналар. Мисалы: В гепатитине каршы вакцина (ВГВ), менингококк (полисахариддик вакцина), пневмококк (конъюгирленген пневмококк вакцинасы), гемофилдик инфекцияга каршы вакцина b түрү (ХИБ).
- Анатоксиндер - бактериялар чыгарган инактивацияланган токсинди камтыган вакциналар. Мисалы: столбняк жана дифтерия анатоксиндери (АДС, АДС-М). Аларда оорунун клиникалык көрүнүштөрү бактериянын өзү эмес, ал бөлүп чыгарган токсиндер менен шартталган.
Жогорудагы маалыматтарды өзүңузгө сактап алыңыз жана балдарыңыздарды убагына эмдөөдөн өткөрүп, ден соолугуна кам көрүңүз!